SAOU Vrystaat 23 Feb 2019

23 Februarie 2019

Wat 'n wonderlike voorreg!

A. Begin by die begin

Die opvoeder moet ʼn goeie begrip hê van die wyse waarop die kind leer. Sy moet die prosesse van leer verstaan sodat sy die beste hiervan gebruik kan maak om haar lesse/aktiwiteite tot voordeel van die kind kan beplan. Die volgende is, in kort, watter prosesse betrokke is by LEER.

Persepsie dui op die vermoë van die kind om sin en betekenis aan sy leefwêreld te gee deur middel van waarneming, ondersoek, ontdekking en leer. Vaardighede dui op die vermoë om dit wat die kind deur persepsie waargeneem het te kan gebruik. Dis waar beweging so ʼn belangrike rol speel.

A 1 Perseptuele ontwikkeling

· Perseptuele ontwikkeling is afhanklik van vyf basiese sintuiglike sisteme.

· Die gene-tipe van die mens is ook betrokke. Sommige mense het ʼn meer akute sintuiglike sisteem as ander.

· Remminge soos doofheid kan die ontwikkeling beïnvloed.

· Al bogenoemde hang af van die sensoriese sisteem en senuweestelsel se ryping.

· Die sensoriese ervaring van die kind in sy leefwêreld het ʼn groot invloed op die perseptuele proses.

· Hierdie proses beïnvloed die ontwikkelende kognitiewe vermoëns. Die brein maak immers kontak met die wêreld om die kind via die sintuie.

· Begrip word gevorm deur o.a. klassifikasie en differensiasie (soos ooreenkomste en verskille) van inkomende inligting/ervarings. Gedenk Piaget se teorie van “konstruktivisme” waardeur konsepte gevorm word deur die opbou en uitbrei van konsepte.

· Die sosiale konteks waarbinne die kind funksioneer kan of inhiberend of ondersteunend wees in hierdie proses.

· Die volgende perseptuele prosesse kan onderskei word:

- Visuele persepsie (oë/sig)

- Ouditiewe persepsie (ore/gehoor)

- Taspersepsie (vingers/vel)

- Smaakpersepsie (mond/tong)

- Reukpersepsie (neus/reuk)

· NB. Perseptuele ontwikkeling vorm die basis waarop alle toekomstige formele leer berus.

A 2 Perseptuele vaardighede

· Perseptuele vaardighede dui op ʼn interaksie tussen perseptuele, motoriese en kognitiewe prosesse binne die kind se leefwêreld.

· Sensoriese insette word geïntegreer met bestaande konsepte om dit uit te brei of nuwe konsepte te vorm.

· Die volgende perseptueel-motoriese faktore kan onderskei word:

- Liggaamsbewustheid – kennis van die liggaam en liggaamlike vermoëns.

- Ruimtelike bewustheid – kennis van die spasie waarin die liggaam beweeg.

- Rigtingbewustheid – kennis van die lateraliteit (2 kante) van die liggaam.

- Temporale bewustheid – bewustheid van tydsduur.

B Die nut van leerstasies

Children's interests, abilities and needs determine for an activity- based learning environment. These learning experiences are meaningful, relevant and respectful for children and their cultural context. (According to the National Association for Early Childhood development.)

Developmentally Appropriate Program:-

- is clearly divided into a variety of learning areas (stations),

- is run by guidance techniques as follows: clear, consistent, positive, includes routines, choices are possible, inductive, children participate in rule making,

- instructional methods; whole group, small groups, individuals, importance of play,

- materials are organized: concrete, open-ended,

- curriculum: has standards, scope, sequence but adapted for individuals,

- assessment: organizes, well recorded and based on daily observations, this is used for future planning, lessons planned on children's interest and age, makes provision for individuality and culture,

- “whole child” approach.

B 1. Leerstasies in Gr R en Graad 1

Gr R

Beplanning van die areas waar aktiwiteite aangebied kan word:

Verdeel die klas in “stasies” waar die kinders betrokke kan wees met aktiwiteite; 4 – 6 kinders per area/tafel. Bied hier aan: skeppende kuns, taalspeletjies, wiskundespeletjies, legkaarte, manipulerende spel (bou-goed), tegnologie (onbruikbare implemente om uitmekaar te haal) en wetenskap ervaring (allerhande dinge om uit te probeer), luisterhoekie (goeters wat geluide maak/CD-speler), tematafel met voorgrond en agtergrond en daarmee saam ʼn ontdekkingsarea wanneer nodig.

Hierdie areas hoef nie alles by tafels aangebied te word nie, trouens, die fantasiearea, blokbou area, boeklees en sensoriese spel kan op die vloer aangebied word. Moenie die stoep vergeet nie.

Beplan al die aktiwiteite wat aangebied gaan word, per dag en op ʼn weeklikse basis vooruit.

Hierdie stasies werk die beste tydens vryspel wat minstens 60 min moet wees. Dieselfde beginsels word vir buite vryspel gehandhaaf.

Gr 1

Stoot tafels teenmekaar waarby 6 – 8 kinders kan sit. In ʼn lokaal waar die spasie min is, laat net paadjies toe tussen hierdie areas waar beweeg kan word. Gebruik die stoep ook vir areas wat nie die klas langsaan sal steur nie soos bv. die leeshoekie of aksies wat by die voorskrif-patrone op die stoep uitgevoer kan word.

Weereens kan vloerspasie binne gebruik word vir ʼn leeshoekie, fantasiehoekie, luisterarea en ontdekkingsarea. Laasgenoemde area kan as ʼn gekombineerde tegnologie/wetenskap/ lewensvaardigheid (bv. selfone vir gesprekvoering) area ingerig word en kan ook afwisselend sy doel dien. Op hierdie wyse kan heelwat assessering gedoen word oor kommunikasie.

In die Gr 1-klas, kan die opvoeder sekere kinders aan sekere stasies toeken waar sy weet hulle aan aktiwiteite moet deelneem om tekorte en ervaring aan te vul. Sorg dat kinders ruil en nie die hele beskikbare tyd by een aktiwiteit deurbring nie. Kinders wat ʼn sekere aktiwiteit vinnig/vaardig voltooi/uitvoer, kan na ʼn ander meer uitdagende aktiwiteit genooi word.

Bogenoemde indeling kan ook die oplossing wees vir oorvol klasse daar die stoep ook ingespan word en kinders al die sye van die tafels gebruik en nie net die een kant om vorentoe-kyk moontlik te maak nie.

Van die besware wat deur kollegas (en die hoof) geopper sal word, is dat te informeel is. Wend jou tot CAPS/KAVS wat dit so stel:

All Foundation Phase learners, but Gr R in particular, should not be stuck in chairs behind desks all morning. They rather need comfortable spaces with blankets and cushions and workplaces with chairs and tables in which to play, work and move around freely.

Sorg dat jy die inhoudelike wat jy in die leerareas aanbied, aanpas by die kurrikulum en die leeruitkomstes wat bereik moet word.

B 2 Assessering

In so ʼn omgewing kan die opvoeder baie assessering doen deur waarneming te doen wanneer die kinders besig is met verskeie aktiwiteite. Volgens die National Protocol for Assessment Grades R – 12 van die Departement van Basiese Onderwys – wat ook vir onafhanklike skole geld – moet alle assessering in die Aanvangsfase berus op observing learners in an ongoing and planned way, during their daily routine, structured and free play activities. Let ook op die tipes assessering:

Types of assessment

Classroom assessment should be both formal and informal.

· Die belangrikheid en nodigheid van ʼn klasomgewing waar beide hierdie assessering uitgevoer kan word. Die klem word ook in die aanpassings van “Section 4 Assessment” van 2018 geplaas op beide formatiewe asook summatiewe assessering geplaas in die Aanvangsfase en veral op formatief in Gr R.

Informal assessment for learning or daily assessment is the monitoring of learner’s progress. This is done through observation and techer/learner interaction.....Informal assessment builds towards formal assessment and teachers should not only focus on the formal assessment.

· Onthou asseblief dat GEEN toetse of eksamens in die Aanvangsfase afgeneem word nie. Die Formal assessment waarop gewys word, is die formele opstel van die leeruitkomstes wat die opvoeder saamstel wat sy op ʼn gegewe tyd wil assesseer.

· Onthou ook dat assessering aandui hoe die kind vorder, waar hy tekort skiet en in watter mate hy hulp nodig het. Dan word beplan hoe hierdie tekorte aangespreek gaan word in die klas.

C Graad R in die praktyk (pas ook vir Gr 1)

Om bogenoemde aktiwiteite gedurende groeptyd en by die leerstasies aan te bied, is apparaat nodig. Die volgende is ʼn lys van apparaat om mee weg te spring. Dit kan geleidelik aangevul word.

Om aan te koop:

· Krale en enige objek wat geryg kan word,

· basiese vorms van plastiek of hout van verskillende groottes,

· plastiek blokkies wat inmekaar gepas kan word,

· letterkaarte/syferkaarte met prente daarop wat pas,

· groot houtboublokke om groot konstruksies mee te bou met heles, halwes, kwarte, agstes, blokke met ʼn boog uitgesny en silinders.

· ʼn sagte tou van minstens 4 m lank,

· balle van verskillende groottes, hoepels,

· skoenveters van verskillende kleure en lengtes,

· hoepels en houtblokke met gleuwe in sodat die hoepel daarin kan staan,

· verf om voorskryf-patrone, vorms en hopsckotch op die stoep aan te bring,

· gebruik ook die verf om die ander karakters op die mure toe te verf en te vervang met buitelynprente teen die mure.

Om te maak/versamel/vaslê

· knopies, proppies, deksels,

· houers waarmee afgemeet kan word – lepels, skoppies, maatkoppies,

· bokse/blikke wat inmekaar pas,

· bokse om mee te bou – stop styf met papier en gom die deksel vas,

· hoepels uit tuinslang gemaak,

· buitebande,

· opgepompte binnebande,

· ʼn groot boks waaruit vorms gesny is om deur te kan kruip,

· materiaalvorms wat op die grond uitgesprei kan word,

· 2 stelle sap/melk bokse – verf en gebruik een stel om syfers aan die een kant op te verf en die ander kant vir objekte wat by die syfer pas. Die ander stel word gebruik om kleinletters aan die een kant op te verf en hoofletters op die ander kant.

Werkskaarte kan almal vanaf klein-motoriese aktiwiteite omgeskakel word om eers groot-motoriese aktiwiteite te omvat.

Die prys is R690.00 plus BTW plus koerierkoste.

(Daar is ook 'n kursus wat die Handleiding breedvoerig behandel)